5 marca 2026
23 Views

Europejski Dzień Logopedy

Drodzy Rodzice,

6 marca obchodzimy Europejski Dzień Logopedy. To dobra okazja, aby zwrócić uwagę na rozwój mowy dzieci oraz na czynniki, które mają na nią wpływ. Jednym z bardzo ważnych elementów jest prawidłowy oddech.

Oddychanie jest podstawową czynnością życiową, ale ma także bardzo duże znaczenie dla rozwoju mowy. Podczas mówienia powietrze jest podstawą tworzenia dźwięków – mówimy na wydechu, dlatego ważne jest, aby wydech był spokojny i nieco dłuższy niż wdech. Dla prawidłowej artykulacji istotna jest również dobra współpraca oddechu, głosu oraz narządów artykulacyjnych.

U dzieci w wieku przedszkolnym prawidłowe oddychanie w spoczynku powinno odbywać się przez nos. Oddychanie przez nos oczyszcza, ogrzewa i nawilża powietrze, a także sprzyja prawidłowemu rozwojowi jamy ustnej, zgryzu oraz narządów mowy. Natomiast częste oddychanie przez usta może wpływać niekorzystnie na rozwój mowy, sprzyjać wadom zgryzu oraz częstszym infekcjom dróg oddechowych.

Najważniejsze informacje

1. Oddech jako podstawa życia i mowy

• Oddychanie polega na pobieraniu tlenu i wydalaniu dwutlenku węgla.

• W spoczynku prawidłowo oddychamy przez nos, a wdech i wydech są podobnej długości.

• Podczas mówienia korzystamy z nosa i ust, a mówimy na wydechu, dlatego wydech powinien być dłuższy niż wdech.

2. Związek oddechu z artykulacją

• Prawidłowa mowa wymaga współpracy trzech układów:

o oddechowego

o fonacyjnego (głosowego)

o artykulacyjnego

• W oddychaniu uczestniczą m.in. przepona, płuca, krtań i mięśnie międzyżebrowe.

3. Typy oddychania

• Szczytowe – angażuje górne żebra i obojczyki.

• Piersiowe – rozszerzają się środkowe żebra.

• Przeponowe (najbardziej wydajne) – główną rolę odgrywa przepona.

Zbyt krótki wydech lub oddychanie przez usta może powodować:

• wady wymowy,

• wady zgryzu,

• częstsze infekcje dróg oddechowych.

4. Problemy oddechowe w zaburzeniach mowy
Nieprawidłowe oddychanie występuje m.in. w:

• jąkaniu – mówienie na wdechu, skrócony wydech,

• dyzartrii – zaburzona koordynacja oddechu, głosu i artykulacji,

• zaburzeniach głosu (dysfonia, afonia) – płytki wdech i krótki wydech.

5. Ćwiczenia oddechowe w terapii logopedycznej
Ich celem jest:

• pogłębianie wdechu,

• wydłużanie wydechu,

• ekonomiczne gospodarowanie powietrzem.

Przykłady ćwiczeń:

• oddychanie przeponą (kontrola ruchu brzucha),

• dmuchanie na wiatraczek, piórka lub świecę,

• robienie baniek mydlanych,

• łączenie oddechu z ruchem i dźwiękiem (np. „f” na wydechu).

Klucz do skuteczności: regularność ćwiczeń.

Zachęcamy Państwa do obserwowania oddechu swoich dzieci zarówno w ciągu dnia, jak i w nocy. Warto zwrócić uwagę m.in. na to, czy dziecko oddycha przez nos czy przez usta, czy śpi z otwartą buzią, chrapie lub ma niespokojny sen.

Jeśli mają Państwo pytania lub chcieliby skonsultować rozwój mowy swojego dziecka, serdecznie zapraszamy na konsultacje logopedyczne. Chętnie odpowiemy na Państwa pytania i w razie potrzeby podpowiemy, jak wspierać prawidłowy rozwój mowy.

Z serdecznymi pozdrowieniami
Logopedki

mgr Dorota Szostak

mgr Lidia Wątorek -Noga